Estilo e corrección lingüística

Estilo e corrección lingüística

Introdución

Escribir ben non é só non cometer faltas de ortografía. Un bo texto respecta a norma (corrección), axústase á situación (adecuación) e, ademais, ten un estilo claro, preciso e agradable de ler. Nesta lección repasamos os erros máis frecuentes do galego escrito, especialmente as interferencias do castelán, e damos pautas para mellorar o estilo dos teus textos.

1. Corrección e estilo: diferenzas

• A corrección depende da norma oficial (Real Academia Galega): ortografía, morfoloxía, sintaxe e léxico. Un erro de corrección é obxectivo: «*hasta» non é galego; dise ata.
• O estilo depende das eleccións de quen escribe. Unha frase pode ser correcta pero longa, repetitiva ou confusa. Mellorar o estilo é buscar a forma máis clara e eficaz.

2. Interferencias frecuentes do castelán

Léxico

Morfoloxía e sintaxe

• Tempos compostos: o galego non usa haber + participio como tempo verbal. Non se di «*Hei comido» senón comín; non «*Había chegado» senón chegara.
• Pronomes átonos: non comezar a oración con eles («*Me dixo» → Díxome) e distinguir te (CD) e che (CI).
• Artigo con nomes de persoa en rexistro formal: evitar «a María dixo» en textos formais; mellor María dixo.
• Infinitivo conxugado: é propio do galego e enriquece o estilo: Ao chegardes, avisade; É mellor facermos isto.
• Xénero: algunhas palabras teñen xénero distinto do castelán: o leite, o sal, a orixe, a ponte, o cárcere, a dor.

3. Pautas de estilo

1. Claridade: unha idea principal por oración. Divide as oracións demasiado longas.
2. Precisión: evita palabras baleiras como cousa, facer ou tema cando hai unha máis exacta («facer un informe» → redactar; «o tema do lixo» → o problema do lixo).
3. Variedade: evita as repeticións mediante sinónimos, pronomes ou elipses.
4. Economía: elimina o que non achega nada («subir arriba», «a nivel de», «previsión de futuro»).
5. Conectores variados e axeitados: en primeiro lugar, ademais, porén, por tanto, en definitiva.
6. Puntuación coidada: nunca se separa con coma o suxeito do verbo.

Exemplos resoltos

Exemplo 1. Corrixe: «*Hasta que no he terminado, no me levantei.»
Erros: hasta → ata; no → non; he terminado → rematei ou terminei; me levantei leva próclise porque hai negación, polo que está ben colocado. Solución: Ata que non rematei, non me levantei.

Exemplo 2. Mellora o estilo: «O tema da contaminación é un tema moi importante e a nivel de Galicia fanse cousas para facer que a contaminación baixe.»
Problemas: repetición de tema e contaminación, palabras baleiras (cousas, facer) e a fórmula «a nivel de». Proposta: A contaminación é un problema grave e en Galicia estanse a tomar medidas para reducila.

Exemplo 3. Corrixe: «*A veces me esquezo de que a ponte é nova e penso que o orixe do problema é o tráfico.»
Erros: A veces → Ás veces (contracción da preposición e o artigo); o pronome átono non pode comezar a oración nin ir despois dun complemento sen motivo de próclise: Ás veces esquézome; o orixe → a orixe (feminino en galego). Solución: Ás veces esquézome de que a ponte é nova e penso que a orixe do problema é o tráfico.

Para lembrar: lista de comprobación

• Revisei os castelanismos léxicos máis frecuentes (ata, entón, porén, ademais, ás veces)?
• Usei tempos verbais simples en lugar de compostos (comín, chegara)?
• Coloquei ben os pronomes átonos e distinguín te e che?
• Comprobei o xénero das palabras dubidosas (o leite, a orixe, a ponte)?
• Hai repeticións que poida substituír por sinónimos ou pronomes?
• Hai oracións demasiado longas que conveña dividir?
• Eliminei expresións baleiras como «a nivel de» ou «subir arriba»?
• Consultei o dicionario da Real Academia Galega cando tiven dúbidas?

Ter esta lista á vista mentres revisas axuda a converter a corrección nun hábito e a mellorar o estilo texto a texto.

Exercicios