A argumentación: tese, argumentos, conclusión

A argumentación: tese, argumentos, conclusión

Argumentamos constantemente: cando queremos convencer a familia de que nos deixe ir a unha excursión, cando defendemos o noso equipo ou cando opinamos sobre se deberían prohibirse os móbiles no instituto. Un texto argumentativo é aquel no que o emisor defende unha opinión e tenta convencer o receptor achegando razóns. Nesta lección aprenderás as súas partes e a construír argumentos sólidos.

As partes da argumentación

• Tese: é a idea principal, a opinión que o autor defende. Debe ser clara e breve. Exemplo: «O instituto debería ter máis horas de educación física.»
• Argumentos (corpo argumentativo): son as razóns que apoian a tese. Un bo texto achega varios argumentos e explícaos.
• Conclusión: resume a idea defendida, a miúdo reforzándoa ou propoñendo unha solución.

Tipos de argumentos

• De autoridade: apóiase na opinión dunha persoa ou institución experta. «Segundo os pediatras, os adolescentes necesitan durmir entre oito e dez horas.»
• Datos e estatísticas: achega cifras comprobables, citando a fonte.
• Exemplos: casos concretos que ilustran a tese. «No meu barrio, desde que abriu a biblioteca, moitos rapaces len máis.»
• Causa e consecuencia: explica que efectos produce algo. «Se usamos máis a bicicleta, haberá menos contaminación.»
• Sentido común ou crenzas compartidas: apela ao que a maioría acepta. «Todos sabemos que a saúde é o máis importante.»
• Experiencia persoal: conta algo vivido por quen escribe.

Os argumentos máis fortes son os que se poden comprobar (datos, autoridades recoñecidas). Os de sentido común ou de experiencia persoal convencen menos se van sós.

A estrutura do texto argumentativo

Segundo onde apareza a tese, distinguimos:

• Estrutura dedutiva (ou analizante): a tese vai ao principio e despois veñen os argumentos.
• Estrutura indutiva (ou sintetizante): primeiro os argumentos e a tese ao final, como conclusión.
• Estrutura encadrada: a tese aparece ao principio e repítese ao final.

Os conectores

Os conectores enlazan as ideas e guían o lector:

• Para engadir argumentos: ademais, tamén, por outra parte, en primeiro lugar, en segundo lugar.
• Para oporse ou matizar: pero, porén, con todo, en cambio.
• Para expresar causa e consecuencia: porque, xa que, polo tanto, por iso.
• Para exemplificar: por exemplo, así.
• Para concluír: en conclusión, en definitiva, en resumo, para rematar.

Exemplo resolto 1: analizar un texto

«Os patios dos colexios deberían ter máis árbores. En primeiro lugar, as árbores dan sombra e fan que o recreo sexa máis agradable nos días de calor. Ademais, segundo os expertos en medio ambiente, melloran a calidade do aire. Por exemplo, no colexio da miña curmá plantaron dez carballos e agora os nenos xogan máis tempo fóra. En conclusión, encher os patios de árbores é unha decisión intelixente.»

• Tese: os patios deberían ter máis árbores (1.ª oración).
• Argumentos: dan sombra (causa-consecuencia); melloran o aire (autoridade); o colexio da curmá (exemplo).
• Conclusión: última oración, introducida por En conclusión.
• Estrutura: a tese está ao principio e repítese ao final → encadrada.

Exemplo resolto 2: escribir un parágrafo argumentativo

Tema: «Debería haber deberes durante a fin de semana?»

1. Decidimos a tese: Non debería haber deberes a fin de semana.
2. Buscamos dous argumentos: o descanso é necesario para render mellor; a fin de semana é o momento de estar coa familia e de facer deporte ou ler por gusto.
3. Escribimos con conectores: «Na miña opinión, non debería haber deberes a fin de semana. En primeiro lugar, descansar axuda a render mellor na semana seguinte. Ademais, eses días son o momento de compartir tempo coa familia e de practicar afeccións. Por iso, creo que o mellor é aproveitar ben as horas de clase e deixar libres os sábados e domingos.»

Como a tese está ao comezo, a estrutura é dedutiva.

Consellos

• Respecta sempre as opinións contrarias: argumentar non é insultar.
• Non confundas opinión con dato: «a maioría pensa...» non demostra nada se non hai probas.
• Usa a primeira persoa con moderación (na miña opinión, coido que) e evita repetir sempre o mesmo conector.

Argumentos e contraargumentos

Un texto argumentativo convence máis se ten en conta as opinións contrarias. Un contraargumento é unha razón que se opón á tese e que o autor recolle para rebatela. Por exemplo: «Hai quen pensa que os deberes axudan a crear hábitos de estudo; porén, eses hábitos tamén se poden adquirir durante a semana sen ocupar todo o tempo libre.» Recoñecer a opinión contraria e responderlle con respecto mostra que coñecemos o tema e reforza a nosa postura.

Exercicios