Estás viendo el contenido de esta lección en modo lectura. Los ejercicios no se corrigen aquí — accede con una cuenta gratuita para practicar con corrección automática y guardar tu progreso.
Verbos irregulares e perífrases
Os verbos son a peza central da oración. A maioría conxúgase seguindo un modelo fixo (cantar, bater, partir), pero algúns dos verbos máis usados do galego cambian a súa raíz ou as súas terminacións: son os verbos irregulares. Ademais, moitas veces combinamos dous verbos para expresar matices de tempo, obriga ou duración: son as perífrases verbais. Nesta lección aprenderás a usar ben ambos.
Verbos regulares e irregulares
Un verbo é regular cando mantén a mesma raíz en todas as formas e toma as terminacións do seu modelo de conxugación: cant-o, cant-ei, cant-arei. É irregular cando a raíz ou as terminacións cambian: facer → fago, fixen, farei.
En galego hai tres conxugacións: a 1.ª en -ar (cantar), a 2.ª en -er (bater) e a 3.ª en -ir (partir). Tamén existe o verbo pór (ou poñer) e os seus derivados.
Os irregulares máis frecuentes: presente de indicativo
Coidado cos erros frecuentes: dise fixen (non hice nin fixín), tiven (non tuven), puiden (non pudín) e fuches (non fuiches).
As perífrases verbais
Unha perífrase verbal é a unión de dous verbos que funcionan como un só núcleo: un verbo auxiliar conxugado, que aporta o matiz, e un verbo principal en forma non persoal (infinitivo, xerundio ou participio), que aporta o significado. Ás veces van unidos por unha preposición ou pola conxunción que.
Perífrases de obriga:
ter que + infinitivo: Teño que estudar.
haber que + infinitivo (impersoal): Hai que recoller a clase.
deber + infinitivo: Debes respectar as normas.
Perífrases de tempo e aspecto:
ir + infinitivo (futuro próximo): Vou chamar a miña avoa. En galego non leva a preposición a: vou chamar, non vou a chamar.
haber de + infinitivo (futuro, intención): Hei de visitar Compostela.
estar a + infinitivo ou estar + xerundio (acción en desenvolvemento): Estou a ler. / Estou lendo.
comezar a / poñerse a + infinitivo (inicio): Púxose a chover.
deixar de + infinitivo (fin ou interrupción): Deixou de fumar.
acabar de + infinitivo (acción rematada hai moi pouco): Acabo de chegar.
volver + infinitivo (repetición): Volveu chover.
Perífrase de probabilidade: deber de + infinitivo: Debe de ser tarde (= probablemente é tarde). Non a confundas con deber + infinitivo, que expresa obriga.
Exemplo resolto 1: conxugar un irregular
Completa en pretérito: Onte eu (facer) ___ os deberes e despois (ir) ___ ao adestramento.
Solución: facer en 1.ª persoa do pretérito → fixen; ir en 1.ª persoa do pretérito → fun. Oración: Onte eu fixen os deberes e despois fun ao adestramento.
Exemplo resolto 2: identificar perífrases
Imos ver a película mañá. → ir + infinitivo: futuro próximo.
Tedes que entregar o traballo o luns. → ter que + infinitivo: obriga.
Os nenos estaban a xogar no patio. → estar a + infinitivo: acción en desenvolvemento.
Deben de ser as cinco. → deber de + infinitivo: probabilidade.
Exemplo resolto 3: corrixir castelanismos
Oración incorrecta: «Vamos a facer o traballo porque tuvemos pouco tempo.»
Corrección: vamos → imos; a facer → facer (sen preposición); tuvemos → tivemos. Resultado: «Imos facer o traballo porque tivemos pouco tempo.»
Exercicios
Cal é a 1.ª persoa do singular do pretérito de «facer»?
Que valor ten a perífrase de «Teño que estudar para o exame»?
Que indica a perífrase de «Acabo de chegar á casa»?
Cal é a 1.ª persoa do plural do presente de indicativo do verbo «ir»?
Publicidad
¿Quieres hacer los ejercicios y guardar tu progreso en Lingua Galega e Literatura - 1.º ESO?