Testu akademikoa eta profesionala: txostenak, CV, gutunak

Sarrera

Ikasketetan eta lan-munduan testu jakin batzuk idatzi beharko dituzu: lan baten emaitzak azaltzeko txostena, lan bat eskatzeko curriculum vitaea (CV) eta erakunde bati zuzentzeko gutun formala. Testu hauek arau argiak dituzte: egitura finkoa, erregistro jasoa eta zehaztasuna. Ikasgai honetan hiru testu-moten egitura eta hizkuntza-ezaugarriak ikasiko dituzu.

Azalpena

Ezaugarri komunak. Testu akademiko eta profesionalek erregistro formala erabiltzen dute: ez da hizkera kolokiala erabiltzen, esaldiak argiak eta osoak dira, eta hiztegia zehatza da. Objektibotasuna bilatzen da, eta ortografia eta puntuazioa zaindu behar dira, akats batek irudi txarra ematen baitu.

1. Txostena. Gai bati buruzko informazioa edo ikerketa baten emaitzak modu ordenatuan azaltzen dituen testua da. Ohiko egitura:

• Azala: izenburua, egilea, data.
• Aurkibidea.
• Sarrera: helburuak eta erabilitako metodoa.
• Garapena: atalka antolatua, izenburu eta azpi-izenburuekin; taulak eta grafikoak izan ditzake.
• Ondorioak: emaitza nagusiak eta, behar izanez gero, proposamenak.
• Bibliografia: erabilitako iturriak.

Txostenean hirugarren pertsona edo forma inpertsonalak nagusitzen dira: «datuak aztertu dira», «emaitzek erakusten dute».

2. Curriculum vitaea. Pertsona baten prestakuntza eta esperientzia laburki aurkezten dituen dokumentua da. Atalak: datu pertsonalak eta harremanetarako datuak; prestakuntza akademikoa; lan-esperientzia; hizkuntzak (maila adierazita, adibidez Europako Erreferentzia Markoaren arabera: B1, B2…); gaitasun digitalak eta bestelakoak. Datak ordena kronologiko alderantzizkoan jartzen dira (berrienetik zaharrenera). Esaldi laburrak eta izen-sintagmak erabiltzen dira: «Udalekuetako begirale-lanak (2025eko uda)». Europass eredua oso erabilia da Europan.

3. Gutun formala. Erakunde edo pertsona ezezagun bati idazten zaio eskaera, kexa edo informazio-eskaera egiteko. Egitura:

• Igorlearen datuak eta lekua eta data (adibidez: Bilbon, 2026ko urriaren 15ean).
• Hartzailearen datuak.
• Agurra: «Jaun/Andre agurgarria:».
• Gorputza: idazteko arrazoia, azalpena eta eskaera zehatza.
• Agur-formula: «Adeitasunez,» edo «Zure erantzunaren zain, agur bero bat.»
• Sinadura eta izena.

Gutun formalean zuka egiten da, inoiz ez hika, eta hitz kolokialak («kaixo», «ondo ibili») saihesten dira.

Adibideak

1. adibidea: esaldi informal bat formal bihurtzea. Informala: «Kaixo! Lan hori nahi dut, oso ona naiz umeekin.» Formala: «Jaun/Andre agurgarria: Gutun honen bidez, iragarritako begirale-lanpostuan interesa dudala adierazi nahi dizut. Bi urteko esperientzia dut haurrekin udalekuetan.» Aldaketak: agur formala, eskaera argia eta autoebaluazio subjektiboaren ordez esperientzia egiaztagarria.

2. adibidea: CVaren ordena. Ana-k hiru esperientzia ditu: liburutegian laguntzaile (2024), udalekuetan begirale (2026) eta auzoko jaietan boluntario (2025). CVan ordena zuzena: 2026 udalekuak, 2025 boluntarioa, 2024 liburutegia, berrienetik zaharrenera.

3. adibidea: txostenaren ondorioa. Ikasgelako inkesta batean 30 ikasletatik 21ek esan dute egunean bi ordu baino gehiago pasatzen dituztela pantailen aurrean. Ehunekoa: 21 / 30 = 0,7, hau da, % 70. Ondorio formala: «Inkestaren arabera, ikasleen % 70ek egunean bi ordu baino gehiago ematen ditu pantailen aurrean.»

4. adibidea: gutun formal osoa.

Donostian, 2026ko urriaren 15ean
Udaleko Kirol Saila
Jaun/Andre agurgarria:
Gutun honen bidez, kiroldegiko ordutegiari buruzko kexa bat aurkeztu nahi dut. Irailaz geroztik, igerilekua arratsaldeko zortzietan ixten da, eta ikasle askok ezin dugu entrenatu klaseak amaitu ondoren. Horregatik, igerilekua gaueko hamarrak arte irekitzeko eskatzen dizuet, iaz bezala.
Zuen erantzunaren zain, agur bero bat.
Ane Etxeberria

Azterketa: lekua eta data, hartzailea, agur formala, idazteko arrazoia (kexa), azalpena (datuak), eskaera zehatza eta agur-formula. Ez dago hitz kolokialik.

Ohiko akatsak

• CVan informazio gehiegi: datu garrantzigabeak edo luzeegiak; CV on batek orrialde bat edo bi izaten ditu.
• Gutunean eskaera ez zehaztea: hartzaileak ez daki zer eskatzen zaion.
• Erregistroa nahastea: «Jaun agurgarria» hasieran eta «ondo ibili!» amaieran.
• Txostenean iturriak ez aipatzea: bibliografiarik gabe, informazioa ezin da egiaztatu.
• Ortografia-akatsak: bidali aurretik, testua beti berrikusi.

Laburpena

Txostenak informazioa ordenatuta azaltzen du (sarrera, garapena, ondorioak, bibliografia) eta forma inpertsonalak erabiltzen ditu. CVak prestakuntza eta esperientzia laburki aurkezten ditu, ordena kronologiko alderantzizkoan. Gutun formalak egitura finkoa du (lekua eta data, hartzailea, agurra, gorputza, agur-formula, sinadura) eta zuka idazten da. Hiru testuetan erregistro formala, zehaztasuna eta zuzentasuna dira giltzarri, testu horiek gure irudia ematen baitute ikasketetan eta lan-munduan.

Ariketak