Aurkezpen akademikoak eta proiektuak

Sarrera

Ikasturtean zehar askotan eskatuko dizute lan bat ikaskideen eta irakaslearen aurrean aurkezteko: ikerketa txiki bat, proiektu baten emaitzak edo liburu baten iruzkina. Aurkezpen akademikoa gai bati buruzko informazio egituratua entzule talde bati ahoz eta modu formalean azaltzeko testua da. Proiektua, berriz, helburu jakin bat lortzeko denboran antolatutako lana da: arazo edo galdera batetik abiatzen da, informazioa biltzen du eta azken produktu batekin amaitzen da (txosten bat, aldizkari bat, bideo bat, erakusketa bat...). Ikasgai honetan bi trebetasun horiek nola landu ikasiko duzu: proiektua planifikatzen eta haren emaitzak argi eta txukun aurkezten.

Azalpena

1. Proiektu baten faseak

• Gaia eta helburua zehaztea. Galdera argi batekin hasi behar da: «Zenbat euskara erabiltzen da gure ikastetxeko jolastokian?». Galdera zehatza bada, lana ere zehatza izango da.
• Plangintza. Zereginak banatu, egutegi bat egin eta erabakitzea nork zer egingo duen eta noiz. Taldean lan egiten bada, kide bakoitzak bere ardura izan behar du.
• Informazioa biltzea. Iturri fidagarriak erabili: liburuak, aldizkari espezializatuak, erakunde ofizialen webguneak, inkestak edo elkarrizketak. Iturri bakoitzaren egilea, izenburua eta data idatzi behar dira, gero aipatzeko.
• Informazioa aztertzea eta antolatzea. Datuak alderatu, ondorioak atera eta ideia nagusiak hautatu.
• Azken produktua sortzea eta aurkeztea. Txostena idatzi eta ahozko aurkezpena prestatu.
• Ebaluazioa. Zer atera den ondo eta zer hobetu daitekeen aztertu.

2. Ahozko aurkezpenaren egitura

Aurkezpen akademiko on batek hiru zati ditu:

• Hasiera: agurra, gaiaren aurkezpena eta aurkezpenaren eskema («Lehenik... gero... azkenik...»). Entzuleen arreta erakartzeko, galdera bat, datu harrigarri bat edo adibide labur bat erabil daiteke.
• Garapena: ideia nagusiak, ordena logikoan, bakoitza adibide edo datu batekin. Ideia batetik bestera pasatzeko lokailuak erabiltzen dira: lehenik eta behin, gainera, bestalde, hala ere, ondorioz.
• Amaiera: laburpena, ondorio nagusia eta eskerrak. Azkenik, entzuleei galderak egiteko aukera eskaintzen zaie.

3. Hizkuntza eta ahotsa

Aurkezpen akademikoan erregistro formala erabiltzen da: euskara batua, hiztegi zehatza eta esaldi argiak. Ez da komeni lagunartean erabiltzen diren esamoldeak («ba ezta», «tipo») sartzea. Ahotsari dagokionez, garrantzitsua da ozen eta lasai hitz egitea, etenak egitea eta hitz garrantzitsuak azpimarratzea. Gorputzak ere hitz egiten du: entzuleei begira egon behar da, ez paperari edo pantailari, eta keinuak naturalak izan behar dira.

4. Euskarri bisualak

Diapositibak laguntza dira, ez testu osoa. Diapositiba bakoitzak ideia bakarra izan behar du, hitz gutxi eta letra handia. Irudiek, grafikoek eta eskemek informazioa errazago ulertzen laguntzen dute. Akats ohikoena diapositibak ozen irakurtzea da: entzuleek irakurtzen badakite, eta hizlariak azaldu, adibideak eman eta lotu behar du. Erabilitako iturriak azken diapositiban aipatzen dira.

Adibideak

1. adibidea: hasiera baten hobekuntza.

Hasiera ahula: «Kaixo. Gure lana hondakinei buruzkoa da. Ba, hasiko gara.»

Hasiera hobea: «Egun on guztioi. Ba al zenekiten gure ikastetxean egunero plastikozko ehunka ontzi botatzen direla? Gaur gure proiektuaren emaitzak aurkeztuko dizkizuegu. Lehenik, ikerketa nola egin dugun azalduko dugu; gero, lortutako datuak erakutsiko ditugu; eta azkenik, hobekuntza-proposamenak egingo ditugu.»

Bigarren hasierak arreta erakartzen du (galdera), gaia aurkezten du eta eskema ematen du. Gainera, «ba» bezalako betegarriak kendu dira.

2. adibidea: proiektu baten plangintza. Lau ikaslek bi asteko epea dute «Gure herriko euskararen erabilera» proiektua egiteko. Plangintza hau egin dute:

• 1. astea: galdera zehaztu, inkesta prestatu (Ane eta Mikel) eta iturriak bilatu (Jon eta Irati).
• 2. astea: inkesta egin eta datuak aztertu (guztiak), txostena idatzi (Ane eta Jon) eta diapositibak prestatu (Mikel eta Irati).
• Azken eguna: aurkezpena entseatu, denbora neurtu (10 minutu) eta aurkeztu.

Plangintza honek zereginak, arduradunak eta epeak zehazten ditu; horregatik, taldeak badaki une bakoitzean zer egin behar duen.

3. adibidea: diapositiba bat hobetzea. Ikasle batek diapositiba honetan hogei lerro idatzi ditu, letra txikiz, eta testu osoa irakurri du aurkezpenean. Entzuleak aspertu egin dira eta ez dute ideia nagusia gogoratu. Hobetzeko, diapositibak izenburu argi bat izan behar du («Plastikoaren kontsumoa ikastetxean»), hiru puntu labur gehienez («egunean 300 ontzi», «% 70 jangelan», «birziklatzen dena: % 20») eta grafiko bat. Hizlariak ahoz azalduko ditu xehetasunak, eta entzuleek irudia eta datu nagusiak gogoratuko dituzte. Datu horiek asmatuak dira adibide honetan; benetako proiektu batean, zuek zeuok bildutako datuak edo iturri fidagarri batekoak erabili behar dira, eta iturria aipatu.

Laburpena

• Proiektu batek faseak ditu: gaia eta helburua, plangintza, informazioa biltzea, aztertzea, azken produktua eta ebaluazioa.
• Ahozko aurkezpenak hiru zati ditu: hasiera (gaia eta eskema), garapena (ideia nagusiak, adibideekin eta lokailuekin) eta amaiera (laburpena, ondorioa eta galderak).
• Erregistro formala, ahots argia eta entzuleei begiratzea ezinbestekoak dira.
• Diapositibak laguntza dira: ideia bat diapositiba bakoitzeko, hitz gutxi eta irudiak; ez dira ozen irakurtzen.
• Aurkezpena entseatu egin behar da, denbora neurtuz, eta iturriak aipatu.

Ariketak