Traballo de investigación completo

Traballo de investigación completo

Un traballo de investigación é un texto académico no que respondes a unha pregunta a partir de información buscada, seleccionada e analizada por ti. En 4.º de ESO tes que ser capaz de levalo a cabo de principio a fin: elixir o tema, buscar fontes fiables, organizar a información, redactar, citar correctamente e presentar os resultados.

1. As fases do traballo

1. Elección e delimitación do tema: un tema demasiado amplo («A literatura galega») é imposible de abarcar. Concrétao: «A emigración na obra de Castelao».
2. Pregunta de investigación e obxectivos: formula unha pregunta clara («Como representa Castelao a emigración en Cousas?») e dous ou tres obxectivos. Se podes, propón unha hipótese, é dicir, unha resposta provisional que despois comprobarás.
3. Busca de fontes: biblioteca, bases de datos, webs institucionais, entrevistas.
4. Lectura e toma de notas: rexistra cada dato coa súa fonte desde o primeiro momento.
5. Esquema: organiza as ideas en apartados antes de redactar.
6. Redacción: primeiro borrador, revisión e versión final.
7. Presentación: entrega escrita e, a miúdo, exposición oral.

2. As fontes

• Fontes primarias: documentos orixinais ou datos de primeira man: unha obra literaria, unha carta, unha entrevista que fas ti, unha enquisa propia.
• Fontes secundarias: textos que analizan ou resumen as primarias: manuais, artigos, enciclopedias.

Para avaliar a fiabilidade dunha fonte, pregúntate: quen é o autor e que formación ten? Cando se publicou? Cita as súas propias fontes? Hai intereses comerciais ou ideolóxicos? Unha enciclopedia colaborativa pode servir como punto de partida, pero contrasta sempre os datos.

3. A estrutura do traballo escrito

• Portada: título, autor, curso, centro e data.
• Índice cos apartados e as páxinas.
• Introdución: tema, pregunta, obxectivos, hipótese e metodoloxía (como investigaches).
• Desenvolvemento: os apartados co contido da investigación, con datos, exemplos e citas.
• Conclusións: responden á pregunta inicial e indican se a hipótese se confirmou.
• Bibliografía: todas as fontes consultadas, ordenadas alfabeticamente polo apelido do autor.
• Anexos (opcional): enquisas, imaxes, táboas.

4. Citar e facer a bibliografía

Cando reproduces palabras literais, van entre comiñas e indicas autor, ano e páxina: (Apelido, ano, p. X). Se só reformulas a idea, indicas igualmente autor e ano. Na bibliografía podes seguir o modelo APA:

• Libro: Apelido, Inicial. (ano). Título. Editorial.
• Páxina web: Autor ou institución. (ano). Título da páxina. Nome do sitio. Enderezo URL.

O fundamental é ser coherente: usa o mesmo modelo en todo o traballo.

5. A linguaxe académica

Usa un rexistro formal e obxectivo: evita expresións coloquiais e opinións sen fundamento. Emprega a 1.ª persoa do plural ou formas impersoais («Neste traballo analízase...», «Comprobamos que...») e conectores precisos (en primeiro lugar, por outra banda, polo tanto, en conclusión).

Exemplo resolto 1: delimitar un tema

Tema inicial: «O galego».

Proceso: (1) restrinximos o ámbito: «O galego entre a mocidade»; (2) restrinximos o espazo: «...do noso instituto»; (3) formulamos a pregunta: «En que situacións usa o galego o alumnado de 4.º de ESO do noso centro?»; (4) hipótese: «Úsao máis na aula ca nas redes sociais»; (5) método: enquisa propia (fonte primaria) e lectura de estudos sociolingüísticos (fontes secundarias).

Exemplo resolto 2: facer unha referencia

Datos: libro Merlín e familia, de Álvaro Cunqueiro, editorial Galaxia, ano 1955.

Referencia APA: Cunqueiro, Á. (1955). Merlín e familia. Galaxia.

6. A exposición oral do traballo

Moitas veces o traballo remata cunha exposición de 5 a 10 minutos. Non leas o texto: prepara un guión con palabras clave e unhas poucas diapositivas con imaxes, gráficos e frases curtas. Explica a pregunta de investigación, o método, os resultados máis importantes e as conclusións, e prevé as preguntas que che pode facer o público. Cita tamén as fontes das imaxes e dos datos que mostres.

Exercicios