Corrección e edición

Corrección e edición

Introdución

Ningún texto sae perfecto á primeira. Escritores, xornalistas e investigadores reescriben, corrixen e editan os seus textos varias veces antes de publicalos. A corrección consiste en eliminar os erros (ortográficos, gramaticais, léxicos, de puntuación) e a edición en mellorar a organización, o contido e a presentación. Nesta lección aprendes un método para revisar os teus textos e os dos teus compañeiros e compañeiras.

1. O proceso de escritura

1. Planificación: pensar o propósito, o destinatario e as ideas; facer un esquema.
2. Textualización: redactar o borrador sen deterse demasiado en detalles.
3. Revisión: ler con ollos críticos, corrixir e editar.
4. Versión final: presentar o texto limpo e coidado.

A revisión non é o último paso dun texto xa rematado, senón unha fase na que se pode volver á planificación se o texto non funciona.

2. Que revisar: de máis a menos

É eficaz revisar en varias lecturas, empezando polo global e acabando polo detalle:

1. Contido e adecuación: responde ao que se pedía? É adecuado o rexistro?
2. Estrutura e coherencia: hai introdución, desenvolvemento e conclusión? Cada parágrafo ten unha idea principal? A orde é lóxica?
3. Cohesión: hai conectores axeitados? Evítanse as repeticións?
4. Gramática: concordancias, tempos verbais, colocación dos pronomes átonos.
5. Léxico: castelanismos, palabras imprecisas.
6. Ortografía e puntuación.

3. A acentuación en galego: repaso para corrixir

As regras xerais son semellantes ás do castelán: levan til as agudas rematadas en vogal, en -n, en -s ou en -ns (café, camión, compás); as graves rematadas noutra consoante ou en grupo consonántico distinto de -ns (fácil, bíceps); e todas as esdrúxulas (música). Diferenzas importantes con respecto ao castelán:

• Os monosílabos non levan til, agás o acento diacrítico: pan, fin, bus, ti, vin.
• Os ditongos decrecentes tónicos de palabras agudas non levan til se a palabra remata en ditongo: comeu, partiu, papeis.
• Hiatos: acentúase a vogal pechada tónica en contacto con aberta: país, saúde, raíña.

Acento diacrítico: distingue palabras que se escriben igual: é (verbo) / e (conxunción); á (a + a) / a; ó (a + o) / o; dá (verbo dar) / da (de + a); máis (cantidade) / mais (pero); só (soamente) / so (baixo); nós, vós (tónicos) / nos, vos (átonos); té (planta) / te (pronome).

4. Ferramentas e marcas de corrección

• Os correctores automáticos axudan, pero non detectan todo: non saben se querías escribir e ou é, nin se o rexistro é o adecuado.
• Consulta o Dicionario da Real Academia Galega e o Portal das Palabras cando dubides.
• Na corrección entre iguais, usa marcas claras: subliñar o erro, indicar na marxe o tipo (O = ortografía, G = gramática, L = léxico, P = puntuación, E = estrutura) e facer comentarios construtivos: primeiro o positivo, despois as melloras concretas.

Exemplo resolto

Borrador: «*Onte fun ao cine con meus amigos. A pelicula era moi boa, pero bueno, o final non me gustou porque era moi largo.»

• con meus amigos → cos meus amigos (o posesivo leva artigo e contrae: con + os = cos). [G]
• pelicula → película (esdrúxula). [O]
• pero bueno → eliminar: é un castelanismo e unha muleta da oralidade. [L]
• largo → longo (en galego largo significa «ancho»). [L]

Versión editada: «Onte fun ao cine cos meus amigos. A película era moi boa, pero o final non me gustou porque era moi longo.»

Para lembrar: lista de revisión

• O título anticipa o contido?
• Cada parágrafo desenvolve unha soa idea principal?
• Os parágrafos están unidos con conectores axeitados?
• As palabras agudas, graves e esdrúxulas están ben acentuadas?
• Distinguín é/e, á/a, máis/mais, só/so?
• Usei as contraccións correctas (co, coa, cos, coas, polo, pola)?
• Hai castelanismos como bueno, hasta, entonces?
• A versión final está limpa, cunha presentación coidada e marxes regulares?

Cando corrixas o texto dun compañeiro ou compañeira, lembra que o obxectivo é axudar: sinala os erros con claridade, explica o motivo e propón sempre unha alternativa.

Por último, deixa repousar o texto un tempo antes da revisión final: con ollos frescos detéctanse moitos máis erros.

Exercicios