O futuro dunha lingua non depende só de que teña unha gramática e un dicionario: depende sobre todo de que a xente a fale, a transmita aos fillos e a use en todos os ámbitos da vida. Nesta lección estudaremos que é a normalización lingüística, que papel ten a escola e que oportunidades e riscos trae a tecnoloxía para o galego.
1. Normativización e normalización. Son dous conceptos distintos que non se deben confundir:
2. O marco legal. A Constitución de 1978 (artigo 3) recoñece a oficialidade das linguas propias nas comunidades autónomas. O Estatuto de Autonomía de Galicia (1981), no seu artigo 5, establece que a lingua propia de Galicia é o galego e que galego e castelán son oficiais. A Lei de normalización lingüística, aprobada polo Parlamento de Galicia en 1983, desenvolve ese dereito no ensino, na administración e nos medios. En 2004 o Parlamento aprobou por unanimidade o Plan xeral de normalización da lingua galega.
3. A educación. A escola garante que todo o alumnado coñeza o galego, mesmo o que non o fala na casa. A normativa actual reparte as materias entre galego, castelán e linguas estranxeiras. Porén, a escola non abonda: se a lingua non se usa fóra da aula (no lecer, nas redes, na familia), o seu coñecemento non se converte en uso.
4. A transmisión interxeracional. É o factor máis decisivo para o futuro dunha lingua: que os pais e as nais a transmitan aos fillos. Cando unha xeración deixa de transmitila, a lingua perde falantes moi rapidamente, aínda que siga sendo oficial.
5. A tecnoloxía. Hoxe unha lingua que non estea presente no mundo dixital corre o risco de quedar arredada da vida cotiá. O galego conta con recursos importantes:
O reto é que os videoxogos, as plataformas de vídeo, as series dobradas, a música e as redes sociais tamén ofrezan contido en galego, porque é aí onde a mocidade pasa boa parte do seu tempo.
Exemplo 1. Normativización ou normalización?
Clasifica estes feitos: a) a RAG decide como se escribe unha palabra; b) un concello rotula as súas rúas en galego; c) unha empresa de videoxogos traduce o seu xogo ao galego.
Resolución: a) é normativización, porque fixa a norma escrita; b) e c) son normalización, porque amplían o uso do galego en novos ámbitos (administración e lecer dixital).
Exemplo 2. Argumentar sobre o futuro.
Tarefa: escribe un argumento a favor de que haxa contido en galego nas plataformas dixitais.
Resolución: «Se a mocidade pasa varias horas ao día en Internet e alí todo o contido está noutras linguas, asociará o galego só á escola. Por iso, ofrecer series, xogos e vídeos en galego reforza o seu uso real.» O argumento une un dato observable (o tempo en Internet) cunha consecuencia (a asociación do galego a un único ámbito) e cunha proposta.
Exemplo 3. Analizar unha situación.
Caso: nun instituto, as clases de varias materias danse en galego, pero no recreo e nos grupos de mensaxería case todo o alumnado usa o castelán.
Resolución: a escola garante o coñecemento do galego, pero non o seu uso espontáneo. Para avanzar na normalización habería que levar a lingua aos ámbitos de lecer: actividades culturais, música, deportes, contas do centro nas redes sociais, clubs de lectura ou de videoxogos en galego. A normalización depende de que a lingua estea presente onde a xente quere estar.
Que é a normativización dunha lingua?
Que lei aprobou o Parlamento de Galicia en 1983?
Cal é o dominio de Internet aprobado en 2014 para a comunidade lingüística e cultural galega?
Cal destes factores é o máis decisivo para o futuro dunha lingua?
¿Quieres hacer los ejercicios y guardar tu progreso en Lingua Galega e Literatura - 4.º ESO?
Crear cuenta gratis