Presentación académica 7-10 min

Introdución

Expor un tema diante da clase durante 7-10 minutos é unha das tarefas orais máis habituais na ESO e unha competencia que necesitarás no bacharelato, na universidade e no traballo. Unha boa presentación académica non se improvisa: hai que escoller o tema, documentarse, organizar a información, preparar un apoio visual e ensaiar. Nesta lección aprendemos a planificar, elaborar e realizar unha presentación oral formal en galego.

Explicación

1. Planificación

• Tema e obxectivo: delimita o tema (non «Os animais», senón «Por que está ameazado o lobo ibérico en Galicia») e decide que queres que o público aprenda.
• Público: pensa que saben os teus compañeiros e que vocabulario terás que explicar.
• Documentación: usa fontes fiables (enciclopedias, webs institucionais, libros, artigos de divulgación) e anota de onde sae cada dato. Contrasta polo menos dúas fontes.

2. Estrutura e tempo

Para unha exposición de 8 minutos, unha distribución orientativa é:

• Introdución (≈1 minuto): saúdo, presentación do tema, por que é interesante e un esquema das partes. Un dato sorprendente ou unha pregunta captan a atención.
• Desenvolvemento (≈5-6 minutos): dous ou tres apartados, cada un cunha idea principal e exemplos ou datos.
• Conclusión (≈1 minuto): resumo das ideas clave e peche (unha reflexión, unha proposta).
• Quenda de preguntas: ao final, se o permite o tempo.

Unha persoa fala, en exposicións, a un ritmo aproximado de 120-150 palabras por minuto. Por iso un guión para 8 minutos non debería superar as 1000-1200 palabras. Iso non significa que debas ler o guión: serve para calcular canto contido cabe.

3. O apoio visual

• Unha diapositiva por cada minuto aproximadamente.
• Poucas palabras clave por diapositiva, letra grande e bo contraste. Nada de parágrafos enteiros.
• Imaxes, mapas e gráficos que axuden a entender, sempre coa súa fonte.
• Unha diapositiva final con bibliografía ou fontes consultadas.

As diapositivas acompañan a quen fala; non o substitúen. Se o público le e ti les o mesmo, a presentación perde interese.

4. A posta en escena

• Linguaxe verbal: rexistro formal, vocabulario preciso, oracións claras e conectores que guíen o público (en primeiro lugar, a continuación, para rematar). Evita as muletillas (tipo, ou sexa, e tal).
• Linguaxe paraverbal: volume suficiente, ritmo pausado, pausas antes das ideas importantes, entoación variada.
• Linguaxe non verbal: mirar ao público, postura erguida, xestos naturais coas mans.
• Ensaio: polo menos dúas veces en voz alta e con cronómetro. Prepara unhas fichas con palabras clave por se esqueces algo.

Exemplos resoltos

Exemplo 1. Tes 9 minutos para expor e falas a uns 130 palabras por minuto. Cantas palabras debería ter, como máximo, o teu guión?

Resolución: 9 × 130 = 1170 palabras. Convén deixar marxe para pausas e posibles imprevistos, así que un guión de arredor de 1000-1100 palabras é máis seguro.

Exemplo 2. Mellora esta diapositiva: un parágrafo de 120 palabras sobre o ciclo da auga, en letra pequena.

Resolución: substitúese por un título («O ciclo da auga»), un esquema coas catro fases (evaporación, condensación, precipitación, escorrentía) e unha imaxe. A explicación detallada dáa oralmente quen expón.

Exemplo 3. Corrixe esta introdución: «Bueno, pois eu vou falar do lobo, que é un animal, e tal».

Resolución: ten muletillas (bueno, pois, e tal) e un castelanismo (bueno), e non presenta o tema nin a estrutura. Versión mellorada: «Bos días. Por que un animal tan presente nos contos e lendas de Galicia xera hoxe tanta polémica? Hoxe vou explicar como vive o lobo, por que xera conflitos co gando e que se fai para protexelo».

Lista de comprobación final

• O tema está ben delimitado e o obxectivo está claro.
• Todos os datos teñen fonte e están contrastados.
• A exposición dura entre 7 e 10 minutos cronometrados nos ensaios.
• As diapositivas teñen poucas palabras, letra lexible e sen faltas de ortografía.
• Usei conectores para guiar o público e evitei as muletillas.
• Preparei respostas para dúas ou tres preguntas probables.

Exemplo 4. Durante a quenda de preguntas un compañeiro pregunta algo que non sabes. Que fas? Resolución: non inventes a resposta. Unha resposta adecuada sería: «Boa pregunta. Non o atopei nas fontes que consultei; pódoo buscar e comentalo na próxima clase». Recoñecer os límites da túa información reforza a túa credibilidade.

Exercicios