Se unha persoa de Galicia viaxa a Portugal ou a Brasil, descobre axiña que pode entender boa parte do que le e escoita. Non é casualidade: o galego e o portugués naceron dunha mesma lingua medieval, o galego-portugués. Nesta lección estudarás a orixe común das dúas linguas, as razóns da súa separación, as semellanzas e diferenzas actuais e o debate sobre a relación entre elas.
O galego-portugués xurdiu a partir do latín falado no noroeste da Península Ibérica, na antiga Gallaecia, e as súas primeiras manifestacións escritas son de finais do século XII e principios do XIII. Na Idade Media viviu un momento de esplendor: foi a lingua da lírica galego-portuguesa, cultivada tamén na corte de Castela. Os seus xéneros principais son as cantigas de amigo, de amor e de escarnio e maldicir, recollidas en cancioneiros como o da Ajuda, o da Vaticana e o da Biblioteca Nacional (Colocci-Brancuti). O rei Afonso X compuxo nesta lingua as Cantigas de Santa María, e o xograr Martín Códax deixou sete cantigas de amigo conservadas no Pergamiño Vindel, seis delas coa súa música.
No século XII o condado de Portugal converteuse nun reino independente, mentres que Galicia quedou dentro da Coroa de Castela. A partir de aí as dúas variedades evolucionaron por separado:
A normativa oficial do galego é a da Real Academia Galega e o Instituto da Lingua Galega, aprobada en 1982 e reformada en 2003. O reintegracionismo, defendido por asociacións como a AGAL, propón achegar a ortografía galega á portuguesa por consideralas a mesma lingua. En 2014 o Parlamento de Galicia aprobou por unanimidade a Lei Paz Andrade, que promove o ensino do portugués nos centros galegos e as relacións cos países de lingua portuguesa (a lusofonía), que suman máis de 250 millóns de falantes.
Exemplo 1. Pasa á ortografía portuguesa: xuño, filla.
Resolución: junho (o x pasa a j e o ñ a nh) e filha (o ll pasa a lh).
Exemplo 2. Por que o portugués ten hoxe máis falantes e unha norma culta máis antiga que o galego?
Resolución: porque foi a lingua oficial dun reino independente desde a Idade Media, usada na administración, na literatura e no ensino, e estendeuse a outros continentes; o galego, en cambio, foi desprazado polo castelán dos usos cultos durante séculos.
Exemplo 3. Que xéneros cultivou a lírica galego-portuguesa medieval?
Resolución: as cantigas de amigo, as de amor e as de escarnio e maldicir, ademais da lírica relixiosa das Cantigas de Santa María.
De que lingua medieval proceden o galego e o portugués?
Como se escribe en portugués a palabra galega muller?
Que lei de 2014 promove o ensino do portugués en Galicia?
Como se chama o período (séculos XVI-XVIII) en que o galego case desapareceu da escrita?
¿Quieres hacer los ejercicios y guardar tu progreso en Lingua Galega e Literatura - 3.º ESO?
Crear cuenta gratis