Debate e argumentación oral

Debate e argumentación oral

Deberían prohibirse os móbiles nos centros educativos? É mellor vivir na cidade ou na aldea? Cando opinamos sobre temas coma estes, non abonda con dicir «eu creo que si»: temos que argumentar, é dicir, dar razóns que convenzan. O debate é unha das mellores formas de practicalo en voz alta, escoitando e respectando os demais.

Que é argumentar?

Argumentar é defender unha opinión con razóns para convencer outras persoas. Todo texto argumentativo ten:

• Tese: a opinión que se defende. Os deberes deberían reducirse.
• Argumentos: as razóns que apoian a tese.
• Conclusión: o peche, que lembra a tese reforzada polos argumentos.

Tipos de argumentos

• De datos: cifras e feitos comprobables. Segundo a enquisa da clase, 18 de 25 alumnos dormen menos de oito horas.
• De autoridade: a opinión dunha persoa ou institución experta. A Organización Mundial da Saúde recomenda que os nenos e adolescentes fagan polo menos 60 minutos diarios de actividade física.
• De exemplo: un caso concreto que ilustra a idea.
• De experiencia persoal: algo vivido por quen fala. Convence, pero ten menos forza que os datos.
• De causa e consecuencia: Se dormimos pouco, rendemos menos nas clases.

Ademais, nun debate hai que saber contraargumentar ou refutar: responder aos argumentos contrarios e demostrar que son débiles ou incompletos.

O debate

Un debate é unha discusión organizada sobre un tema polémico, na que dúas ou máis persoas ou equipos defenden posturas diferentes ante un público.

Participantes:

• Moderador ou moderadora: presenta o tema e os participantes, dá e retira a palabra, controla o tempo, mantén o respecto e resume as conclusións ao final.
• Participantes ou equipos: defenden a súa postura con argumentos.
• Público: escoita e, ás veces, fai preguntas ou vota.

Fases dun debate:

1. Presentación do tema por parte do moderador.
2. Exposición inicial: cada equipo presenta a súa tese e os argumentos principais.
3. Réplicas: os equipos respóndense e refutan os argumentos contrarios.
4. Conclusións: cada equipo resume a súa postura e o moderador pecha o debate.

Os conectores argumentativos

• Para ordenar: en primeiro lugar, en segundo lugar, por último.
• Para engadir: ademais, tamén, así mesmo.
• Para opoñer: porén, pola contra, con todo, aínda que.
• Para exemplificar: por exemplo, así.
• Para concluír: en conclusión, polo tanto, en resumo.

Normas dun bo debate

• Respectar a quenda de palabra e non interromper.
• Escoitar con atención para poder responder.
• Criticar as ideas, nunca as persoas. Atacar a quen fala en lugar de responder ao seu argumento é unha trampa chamada falacia ad hominem.
• Falar con voz clara, ritmo pausado e vocabulario axeitado.
• Coidar a linguaxe non verbal: mirar o público, manter unha postura aberta e xesticular con naturalidade.

Exemplo resolto

Tema: Debería haber máis horas de Educación Física?

Intervención modelo do equipo a favor:

«A nosa postura é que debería haber máis horas de Educación Física. En primeiro lugar, a Organización Mundial da Saúde recomenda que os adolescentes fagan polo menos 60 minutos diarios de actividade física, e moitos de nós non chegamos. En segundo lugar, o exercicio axuda a concentrarse mellor despois. Ademais, fomenta o traballo en equipo. Por todo isto, pensamos que aumentar estas horas melloraría a nosa saúde e o noso rendemento.»

Análise: tese na primeira oración; un argumento de autoridade (a OMS), un de causa e consecuencia (concentración) e outro máis; conectores de orde (en primeiro lugar, en segundo lugar), de adición (ademais) e de conclusión (por todo isto).

Posible refutación do equipo contrario: «Estamos de acordo en que o exercicio é saudable. Porén, os 60 minutos poden facerse fóra do horario escolar, no recreo ou en actividades extraescolares, sen quitar horas a outras materias.» Fíxate en que recoñece a parte certa do argumento contrario e despois opón unha razón, sen atacar ninguén.

Exercicios