Estás viendo el contenido de esta lección en modo lectura. Los ejercicios no se corrigen aquí — accede con una cuenta gratuita para practicar con corrección automática y guardar tu progreso.
Hitz-eraketa
Eratorpena (atzizkiak eta aurrizkiak)
- Aurrizkiak: DES- (deslotu), BIR- (birregin), EZ- (ezinezkoa), BERR- (berridatzi), SASI- (sasijakintsua).
- Atzizkiak (izenak sortzen): -TASUN (edertasuna), -KETA (bilaketa), -PEN (ikuspena), -GINTZA (ontzigintza), -TEGI (liburutegia), -ZAIN (haurtzaina), -GILE (bertsogilea).
- Atzizkiak (izenondoak sortzen): -GARRI (harrigarria), -KOR (beldurkor), -TSU (indartsua), -DUN (diruduna), -EZIN (jasanezina), -TI (negartia).
Elkarketa (hitz konposatuak)
- Izen + izen: sagar+ondo=sagarrondoa, liburu+denda=liburudenda.
- Izen + aditz: buru+hauste=buruhaustea, hitz+eman=hitz ematea.
- Izen + izenondo: begi+urdin=begiurdina, buru+gogor=burugogorra (izenondo + izenondo: zahar+berri=zaharberria).
Maileguak
- Gaztelaniatik: futbola (fútbol), kafea (café), telefonoa (teléfono).
- Neologismoak: sarean (en la red), mugikorra (móvil), adimendunak (inteligentes).
Gogoratu
Euskarak hitz berriak bi modutan sortzen ditu: 1) Eratorpenaz (atzizki/aurrizki gehitu), 2) Elkarketaz (2 hitz konbinatu). Sistema oso produktiboa da: hitz berriak behar direnean, sortu egiten dira!
Ariketak
1. 10 hitz sortu atzizkiekin: -TASUN, -GARRI, -KOR, -GILE, -TEGI (2 bakoitzeko).
2. 5 hitz konposatu identifikatu eta osagaiak bereizi: sagarrondoa = sagar + ondo + a.
3. Hitz berriak asmatu: teknologia + euskara. Nola esango zenuke "selfie", "streaming", "wifi" euskaraz?
4. Maileguak vs hitz propioak: bilatu 5 maileguzko hitz eta beren euskal ordaina (adibidez: ordenagailua vs konputagailua).
5. Testu bat idatzi ahalik eta hitz eratorri eta konposatu gehien erabiliz (200 hitz).
✏️ Errepaso-jardueraErrepasatu ikasgai honetako kontzeptu nagusiak. Saiatu zure hitzekin azaltzen zer ikasi duzun Hitz-eraketa: eratorpena eta elkarketa gaiari buruz.
- Irakurri berriro ondo ulertu ez dituzun atalak.
- Idatzi 3-5 lerroko laburpen bat ideia nagusiekin.
- Ariketarik badago, saiatu ebazten soluzioei begiratu gabe.